Τρίτη, 30 Νοεμβρίου 2010

Παραμύθι…

Πριν πολλά χρόνια, Απρίλη περί τα μέσα του 19ου αιώνα, στη χώρα που οριοθέτησε ανατολή και δύση, οι πρεσβευτές των δανειστών έδωσαν στη δημοσιότητα την πρώτη διεθνή έκθεση για τα οικονομικά της. Χώρα αποκλεισμένη από τις διεθνείς δανειστικές αγορές γιατί δεν ανταποκρινόταν στις παλιότερες δανειακές υποχρεώσεις της. Ο Πρωθυπουργός συζήτησε την αναδιαπραγμάτευση του χρέους. Η τρόικα διαπίστωσε ότι το φορολογικό σύστημα μπάζει και η φοροδιαφυγή καλπάζει. Είπε ακόμη πως αδιαφάνεια αναδύεται απ’ τους προϋπολογισμούς και οι εισπράξεις των εσόδων μπαίνουν σε τσέπες. Ανάπτυξη ούτε για συζήτηση. Παράλληλα η τοκογλυφία απ’ αυτούς που «κουβαλούσε» στην πλάτη για αιώνες έδινε κι έπαιρνε.

Η οικονομική αφαίμαξη της χώρας από τις απαιτήσεις των αχόρταγων είχε επακόλουθο την διαχρονική φοροεισπρακτική αφαίμαξη του λαού. Οι μεγάλοι «δάσκαλοι» του Έθνους αυτού πέρασαν την τακτική και στους απογόνους τους. Τα ίδια και τα ίδια ανά 50ετία. Παρότι όμως «ρουφούσαν» ακόμη και το μεδούλι των πολλών, οι χρεωκοπίες ήταν αναπόφευκτες. Στο πέρασμα του χρόνου κανείς από τους κατέχοντες την εξουσία δεν πλήρωνε για τις επιλογές του μέχρι που το μυαλό εμπέδωσε την ατιμωρησία. Ο λαός άκουγε για κοντά 200 χρόνια περί κατασπατάλησης του δημοσίου χρήματος που είχε ως αποτέλεσμα την οικονομική καταστροφή. Που και που κολυμπούσε με τα… μπρατσάκια του στη διαφθορά, όσο κατάφερνε.

Μπάνιο καλό πάντως γνώριζαν οι «σωτήρες». Να φανταστείς πως στις αρχές του 21ου αιώνα είχαν σκαρφιστεί ένα νόμο που κάλυπτε τις ευθύνες τους σε σκάνδαλα. Οι αθεόφοβοι! Βρισκόταν σε τέτοιο στάδιο παρακμής, που η εξουσία πήγαινε ξοπίσω της αύρας τους. Εφάρμοζαν κάτι που σε καμιά δημοκρατία της πλάτης της χώρας δεν υπήρχε. Ακολουθούσαν τα τερτίπια των δανειστών, και ενώ δεν τους έβγαινε σωτηρία, ήταν προσκολλημένοι στο να πιπιλάνε ό,τι οι δανειστές τούς πλάσαραν για σωτηρία. Τι ειρωνεία, ε; Να σου λέει ο κλέφτης σου επί 200 χρόνια τον τρόπο που θα σε κλέψει σώζοντάς σε, και ‘συ να τον κοιτάς μ’ ανοιχτό το στόμα. Εκστασιασμένοι οι κυβερνώντες από τους πακτωλούς του αγλέωρα, καταδίκαζαν καθημερινά τη χώρα, επιδικάζοντάς στο κουφάρι της να περιφέρεται από χρεωκοπία σε χρεωκοπία.

Κι ο λαός; Ο λαός την πλήρωνε πάντα. Είχαν μοιραστεί βλέπεις τα τσανάκια και αναδιανομή γίνονταν μόνο προς όφελος αυτών που είχαν τα περισσότερα. Δημαγωγοί δίχως ντροπή φιλοξενούνταν σε ένα κουτί που το ονόμαζαν τηλεόραση και προσπαθούσαν καθημερινά να δικαιολογήσουν την ανικανότητά τους να εφαρμόσουν τη δημοκρατία. Το δυσαρεστημένο πλήθος έβλεπε αυτούς που όξυναν τις κοινωνικές αντιθέσεις, αυτούς που έμαθαν να ασκούν εξουσία με αυταρχισμό, σκληρότητα και αυθαιρεσία να προσπαθούν να πείσουν τους πολίτες ότι δεν αιτιολογείται η τυραννία.

«Οι δημαγωγοί κάνουν την εμφάνισή τους εκεί όπου οι νόμοι δεν αποτελούν την υπέρτατη αρχή» είχε πει ένας φιλόσοφος της χώρας αυτής, ονόματι Αριστοτέλης, χιλιάδες χρόνια πριν. Τι γύμνια... Αυτός ο λαός διέθετε τέτοια ιστορία που δυστυχώς για τους νεότερους κουβαλητές αυτής αποδείχτηκε μεγάλο το βάρος της. Εντούτοις οι πραγματικά μεγάλοι δάσκαλοι της δημοκρατίας στην αρχαιότητα κατάγονταν απ’ αυτή την κατά τα άλλα τρανή χώρα. Και ήρωες είχε περίσσιους. Σαν ήρωες θα έδειχναν κι οι μεγάλοι της φιλόσοφοι στους δημαγωγούς. Τι πνεύμα διέθεταν!

«Γηράσκω δ' αεί πολλά διδασκόμενος» είχε πει κάποιος Σόλωνας. Αυτός υπήρξε και νομοθέτης. Πήρε την εξουσία όταν εξελέγη άρχοντας προκειμένου να αποκαταστήσει την ειρήνη μεταβάλλοντας τους θεσμούς. Εφάρμοσε τη «Σεισάχθεια» και με μια σειρά νόμων διέγραψε τα χρέη, ελευθέρωσε όσους είχαν γίνει δούλοι των δανειστών τους λόγω χρέους. Άνθρωποι σταμάτησαν να πουλούν τα παιδιά τους για να ξοφλήσουν. Υποχρέωσε τους μεγαλογαιοκτήμονες να επιστρέψουν στους μικρογαιοκτήμονες τα χωράφια που τους είχαν πάρει ως υποθήκη για τα χρέη, απαγόρευσε να δανείζεται ο πολίτης με εγγύηση την προσωπική του ελευθερία και όρισε ανώτατο όριο εδαφικής ιδιοκτησίας που θα μπορούσε να κατέχει κάθε πολίτης. Το χρήμα δεν ήταν εμπόρευμα αλλά αποκλειστικά δημόσιο μέσο συναλλαγής. Ο Αριστοτέλης θεωρούσε την τοκογλυφία αμάρτημα. «Το χρήμα δεν μπορούσε να γεννάει άλλο χρήμα», έλεγε.

Καταπολέμησε την τοκογλυφία ο Σόλωνας και έδωσε τη δυνατότητα σε κάθε πολίτη, οποιασδήποτε τάξης, να καταγγέλλει στον Άρειο Πάγο οποιονδήποτε, ακόμα και άρχοντα, με αγωγή. Διαίρεσε τους πολίτες σε εισοδηματικές τάξεις. Έθεσε τα θεμέλια πάνω στα οποία στηρίχθηκε η δημοκρατία. Ο Κλεισθένης αργότερα αύξησε τη συμμετοχή των κατώτερων τάξεων στα πολιτικά δρώμενα και ο Εφιάλτης πέρασε τη σκυτάλη της εξουσίας ολοκληρωτικά στον κάθε πολίτη. Η πλήρης δε ισονομία ήρθε με τον Περικλή. Όλοι πλέον είχαν τη δυνατότητα να προσφέρουν τις υπηρεσίες τους στην πόλη.

Οι αρχές του δημοκρατικού πολιτεύματος της αρχαιότητας στη χώρα αυτή ήταν η ισονομία, η ελευθερία του λόγου και η αξιοκρατία. Όλοι οι πολίτες ήταν ίσοι απέναντι στους νόμους και όλοι είχαν τα ίδια δικαιώματα. Σέβονταν τους νόμους γιατί διασφάλιζαν το κοινό συμφέρον και όχι από φόβο. Ο καθένας μπορούσε να εκφράζει ελεύθερα τη γνώμη του με παρρησία, ακόμη και αν αυτή ήταν αντίθετη με τη γνώμη των άλλων. Οι υπόλοιποι δεχόντουσαν το διαφορετικό, το αντίθετο. Ένα αντιπροσωπευτικό σώμα των πολιτών, η Βουλή, επεξεργαζόταν τα νομοσχέδια και είχε τον κύριο ρόλο στη διοίκηση του κράτους. Επόπτευε και συντόνιζε τους άρχοντες, οι οποίοι ελέγχονταν συνεχώς και λογοδοτούσαν στο τέλος της θητείας τους. Η ενεργός συμμετοχή του πολίτη στα κοινά ήταν ζωτικής σημασίας τότε. Μήτρα πολιτισμού!

Μέχρι και στα στερνά της χώρας αυτής υπήρξαν λαμπαδηδρόμοι, αστέρια που βλέπεις κοιτώντας στον ανεξίτηλο ουρανό της ακόμη και σήμερα. Έφεξαν επηρεασμένοι από τη λάμψη των προγόνων τους. Σε κρίσιμο σταυροδρόμι κι αν βρέθηκαν διαχρονικά, κοίταξαν πίσω, στην κοιτίδα. Εκεί έβρισκαν τα εφόδια να συνεχίσουν. Άλλοι αποπροσανατολίστηκαν. Για δεκαετίες παραχωρούσαν το Έθνος τους στους πιστωτές του, εξαλείφοντας κάθε δημοκρατική διαδικασία. Έσπαγαν τον καθρέπτη μέσα απ’ τον οποίο έβλεπαν το μοναδικό φαινόμενο άμεσης δημοκρατίας που εφάρμοζαν οι πρόγονοί τους. Μπορεί να είπαν την ιστορία «μύθο», όμως σου εξιστόρησα πραγματικά γεγονότα. Ανεξίτηλα σε βιβλία τα στίγματα. Αν δεν πιστεύεις, κοίτα στον ουρανό να δεις τ’ αστέρια…

Παύλος Γ. Σφέτσας

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου