Τρίτη, 17 Μαρτίου 2015

Σε τροχιά γύρω από τη «Δήμητρα» το «Dawn»!

Το διαστημικό σκάφος «Dawn» (Αυγή) έγραψε ιστορία, καθώς τέθηκε σε τροχιά γύρω από τον νάνο πλανήτη «Δήμητρα» (Ceres), το μεγαλύτερο ουράνιο σώμα στη ζώνη των αστεροειδών μεταξύ Άρη και Δία. Είναι η πρώτη φορά που μια διαστημοσυσκευή τίθεται σε τροχιά γύρω από ένα νάνο πλανήτη.

Αν και το σκάφος έχει υποστεί ήδη μια τεχνική βλάβη, η οποία δυσκολεύει τον χειρισμό του από την επιστημονική ομάδα που το ελέγχει στη Γη, οι ερευνητές επιβεβαίωσαν ότι στις 14:20 την Παρασκευή 6 Μαρτίου 2015 η «Αυγή» τέθηκε ομαλά σε τροχιά όπως είχε προγραμματιστεί, μετά από ταξίδι 7 χρόνων, 3 μηνών και 8 ημερών, διανύοντας απόσταση 4,9 δισεκατομμυρίων χιλιομέτρων! Η αποστολή του «Dawn» είχε εκτοξευτεί στις 27 Σεπτεμβρίου 2007 από το Ακρωτήριο Κανάβεραλ (Cape Canaveral) στη Φλόριντα των ΗΠΑ.

Η «Δήμητρα» ανακαλύφθηκε τυχαία την Πρωτοχρονιά του 1801 (την πρώτη νύκτα του αιώνα) από τον Σικελό αστρονόμο και κληρικό Τζιουζέπε Πιάτσι Τζουζέπε Πιάτζι, στο αστεροσκοπείο του Παλέρμο της Σικελίας. Στην αρχή νόμιζε ότι είχε ανακαλύψει ένα καινούργιο άστρο, μετά έναν κομήτη. Όταν διαπιστώθηκε ότι ήταν μικρός πλανήτης που περιφερόταν γύρω από τον Ήλιο, του έδωσε το όνομα της αρχαιοελληνικής θεάς της Γεωργίας -αρχαίας προστάτιδας της Σικελίας, αφού και οι πλανήτες είχαν ονόματα αρχαίων ελληνικών θεών. Η απόσταση του αντικειμένου υπολογίστηκε από τον Καρλ Φρίντριχ Γκάους. Οι κρατήρες που θα χαρτογραφήσει το «Dawn» θα λάβουν ονομασίες εμπνευσμένες από άλλες θεότητες που σχετίζονται με τη γεωργία και τη γη.

Οι επιστήμονες ανυπομονούν να μελετήσουν τη «Δήμητρα», ένα απομεινάρι από τους αρχικούς θεμέλιους λίθους που σχημάτισαν τους πλανήτες του ηλιακού μας συστήματος πριν από 4,6 δισεκατομμύρια χρόνια. Έχει διάμετρο περίπου 950 χιλιομέτρων και είναι πολύ μικρότερη από τη Σελήνη (3.480 χλμ).

Σήμερα γνωρίζουμε ότι είναι ο μεγαλύτερος από τους αστεροειδείς της Κύριας Ζώνης Αστεροειδών. Το σχήμα του είναι σχεδόν σφαιρικό, ελαφρώς πεπλατυσμένο, με μέγιστη διάμετρο 975 χιλιόμετρα και ελάχιστη 909 χιλιόμετρα. Λόγω του μικρού της μεγέθους η Δήμητρα δεν έχει φωτογραφηθεί σε μεγάλη ανάλυση μέχρι σήμερα. Τελευταίες φωτογραφίες από το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble δείχνουν μια επιφάνεια με μεγάλες αντιθέσεις στη φωτεινότητα και ένα μυστηριώδες λευκό σημείο. Από φασματοσκοπικές παρατηρήσεις ξέρουμε ότι η Δήμητρα αποτελείται κατά ένα μεγάλο ποσοστό από πάγο νερού, που σε ποσότητα είναι ίσως περισσότερο απ’ όσο το σύνολο του γλυκού νερού που υπάρχει στη Γη.

Ένα μυστήριο που πρέπει να λύσουν οι αστρονόμοι, αφορά δύο πολύ λαμπερά φώτα που εσχάτως έχουν εμφανιστεί μέσα σε έναν κρατήρα πλάτους 92 χιλιομέτρων και για τα οποία δεν μπορεί να δοθεί καμία βέβαιη εξήγηση προς το παρόν. Πρώτα εμφανίστηκε το ένα και μετά, κοντά στο πρώτο, έκανε την εμφάνισή του κι ένα δεύτερο φως.

Οι επιστήμονες υποπτεύονται ότι κάποτε κάτω από την επιφάνεια της «Δήμητρας» υπήρχε ένας ωκεανός, που μετά πάγωσε. Στη συνέχεια, πτώσεις αστεροειδών ή κομητών ίσως εξέθεσαν τμήματα αυτού του υπόγειου πάγου, ο οποίος αντανακλά σήμερα έντονα το φως που πέφτει πάνω του.

Η «Αυγή» θα χρειαστεί ένα μήνα ακόμη, έως ότου τοποθετηθεί στη σωστή θέση για να κάνει παρατηρήσεις της «Δήμητρας», οι οποίες θα διαρκέσουν 14 μήνες (έως τον Ιούνιο 2016). Η διαστημοσυσκευή θα ακολουθήσει διάφορες τροχιές, με την πιο χαμηλή στα 378 χλμ. από την επιφάνεια του νάνου πλανήτη, κάτι που θα συμβεί τον Δεκέμβριο.

Το διαστημόπλοιο δεν είναι εξοπλισμένο για να αναζητήσει ίχνη ζωής. Αλλά ο ανιχνευτής θα δώσει στους ερευνητές τις πρώτες κοντινές εικόνες της Δήμητρας, φέρνοντας τον σαγηνευτικό άγνωστο κόσμο της σε πολύ σαφέστερη εστίαση. Πρόσφατες φωτογραφίες του Dawn έχουν αποκαλύψει ήδη νέα στοιχεία για τα μυστηριώδη φωτεινά σημεία στην επιφάνεια της Δήμητρας. Τα οποία σχεδιάζουν τα μέλη της ερευνητικής ομάδας της αποστολής να διερευνήσουν περαιτέρω όταν τεθεί σε τροχιά γύρω από τη Δήμητρα.

«Γνωρίζαμε ήδη ότι από το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble ότι υπήρχαν φωτεινές περιοχές για τη Δήμητρα. Ωστόσο, αυτές οι εικόνες από τα φωτεινά σημεία ελήφθησαν περισσότερο από 180 εκατομμύρια μίλια μακριά και φαίνεται να είναι μεγάλη η απόσταση», είχε αναφέρει ο ερευνητής Κρις Ράσελ του UCLA την Παρασκευή 27 Φεβρουαρίου 2015.

«Όταν το διαστημόπλοιο θα έχει έρθει πιο κοντά στη Δήμητρα, τα φωτεινά σημεία θα έχουν γίνει πιο φωτεινά και μικρότερα. Πράγματι, είναι πολύ πιο φωτεινά από το γύρω τοπίο. Το τι συμβαίνει αναμένεται να επιλυθεί από τις φωτογραφίες. Τα φωτεινά σημεία προφανώς παράγονται από ένα φαινόμενο που λειτουργεί σε πολύ μικρότερη κλίμακα από ό,τι εκείνη των πολλών κρατήρων της Δήμητρας. Και επειδή δεν έχω ιδέα τι είναι για τον λόγο αυτό είμαι μπερδεμένος», συνέχισε ο Ράσελ.

Ένα άλλο σκάφος της NASA, το «Νέοι Ορίζοντες» (New Horizons), θα περάσει κοντά από τον νάνο πλανήτη Πλούτωνα τον Ιούλιο. Ο Πλούτωνας, που κάποτε θεωρείτο κανονικός πλανήτης, έχει πλέον υποβαθμιστεί σε νάνο πλανήτη. Η «Δήμητρα», από την άλλη, που κάποτε θεωρείτο πλανήτης και μετά πολύ μεγάλος αστεροειδής, έχει αναβαθμιστεί σε νάνο πλανήτη από το 2006.

Οι νάνοι πλανήτες αποτελούν μια διακριτή κατηγορία ουρανίων σωμάτων του ηλιακού μας συστήματος, έχοντας ενδιάμεσο μέγεθος ανάμεσα στους κανονικούς πλανήτες και στους αστεροειδείς. Το «Dawn» πριν φθάσει στη Δήμητρα, είχε προσεγγίσει τον μεγάλο αστεροειδή «Εστία», διαμέτρου 525 χιλιομέτρων, το δεύτερο μεγαλύτερο σώμα στη ζώνη των αστεροειδών, και είχε τεθεί σε τροχιά γύρω του την περίοδο 2011-12.

Και τα δύο σώματα ξεκίνησαν τη ζωή τους όπως και οι πλανήτες, δεν κατάφεραν όμως να μεγαλώσουν λόγω της βαρυτικής επίδρασης του Δία, ο οποίος τους στέρησε τις πρώτες ύλες για την ανάπτυξή τους. «Αυτά τα δύο σώματα είναι σαν απολιθώματα από τις απαρχές του Ηλιακού Συστήματος, και θα ρίξουν τώρα φως στην προέλευσή τους», δήλωσε η Κάρολ Ρέιμοντ, μέλος της ομάδας του «Dawn» στο Εργαστήριο Αεριώθησης (JPL) της NASA στην Καλιφόρνια.

Παρόλο όμως που σχηματίστηκαν την ίδια εποχή και βρίσκονται σήμερα στην ίδια περιοχή του Ηλιακού Συστήματος, τη Ζώνη των Αστεροειδών, η «Εστία» και η «Δήμητρα» παρουσιάζουν εντυπωσιακές διαφορές. Η πρώτη είναι ένα εντελώς στεγνό σώμα, η δεύτερη εκτιμάται ότι αποτελείται από 25% νερό κατά μάζα.

Μερικά αστρονομικά χαρακτηριστικά της «Δήμητρας»
Ημιάξονας τροχιάς 2,8 AU
Έτος Δήμητρας 4,6 έτη
Διάρκεια ημέρας – νύχτας Δήμητρας 9 ώρες
Ακτίνα ισημερινού 487,3 (+-) 1,8 Km
Ακτίνα πόλου 454,7 (+-) 1,6 Km
Βαρύτητα 0,27m/sec*sec η 0,028g
Ταχύτητα διαφυγής 0,51 Km/sec
Θερμοκρασία -106 βαθμοί C.

Πηγές
Το Ποντίκι
news247
Ταχυδρόμος
Χανιώτικα Νέα

typosthes

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου